آشنایی با فایل‌های سیستمی (System File) و اهمیت آن‌ها در سیستم‌عامل ویندوز

آشنایی با فایل‌های سیستمی (System File) و اهمیت آن‌ها در سیستم‌عامل ویندوز


اگر شما نیز تاکنون به مطالعه مقالات و دستورالعمل‌های گوناگون پیرامون انجام برخی تغییرات و یا آشنایی با بخش‌ها و امکانات مختلف سیستم‌عامل ویندوز مبادرت ورزیده باشید، بدون شک با واژه فایل‌های سیستمی (System File) آشنایی داشته و ممکن است با خود نیز اندیشیده باشید که علت استفاده از اصطلاح فوق در پلتفرم نامبرده چیست و چگونه عملکردهایی را به خود اختصاص داده‌اند؟

اصطلاح سیستم فایل یا فایل‌های سیستمی در حقیقت به دسته فایل‌هایی گفته می‌شود که سیستم‌عامل ویندوز به‌منظور فعالیت صحیح و بی‌عیب و نقص خود از وابستگی بسیار فراوانی به آن‌ها برخوردار بوده و بروز کوچک‌ترین تغییرات در محتویات هرکدام از فایل‌های مربوطه ممکن است به بروز خرابی‌های کوچک و بزرگ و فجایع مختلفی منتهی گردد، بر همین اساس فایل‌های سیستمی موجود در سرتاسر پلتفرم ویندوز به‌منظور جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی و ناخواسته به‌طور پیش‌فرض در حالت مخفی قرار داشته و از دید کاربران پنهان می‌باشند.

فایل‌های مذکور که گستردگی آن‌ها از پیکربندی درایورهای راه‌انداز سخت‌افزارهای رایانه‌ای گرفته تا منابع کتابخانه‌ای DLL متغیر می‌باشند اغلب در طی فرآیندهای گوناگونی همچون به‌روزرسانی سیستم‌عامل، نصب اپلیکیشن‌های مختلف و … به‌صورت خودکار مورد دگرگونی قرار می‌گیرند که این مهم کاملاً بی‌خطر می‌باشد، اما انجام هرگونه تغییرات به دور از آگاهی و اطلاعات فنی در بطن محتویات آن‌ها، پاک‌سازی، تغییر موقعیت، عنوان اولیه و … از جانب کاربر ممکن است به خرابی کامل ویندوز و از کار افتادگی آن منتهی شود که پنهان بودن پیش‌فرض آن‌ها از دسترس و دیدگان افراد نیز مستقیماً با این مهم مرتبط می‌باشد. علاوه بر آن قالب این دسته از فایل‌ها در حالت Read Only قرار دارد تا تنها امکان خوانش آن‌ها فراهم بوده و تغییرات احتمالی و ناخواسته انجام پذیرفته به حفظ و ذخیره‌سازی منتهی نگردند.

فایل‌های سیستمی

اگرچه قالب سیستم فایل‌ها به‌صورت پیش‌فرض در حالت پنهان قرار داشته و انجام هرگونه تغییرات در بطن آن‌ها اکیداً منع گشته است، اما آگاهی از اطلاعات تخصصی کافی و یا توجه به دستورالعمل‌های گردآوری شده توسط منابع گوناگون در زمینه اعمال دگرگونی‌های مختلف و کسب نتایج بسیار جالب توجه می‌تواند بسیار مفید واقع شود که نظیر آن در انواع و اقسام مطالب تدوین شده پیرامون ویرایش فایل‌های کندویی رجیستری سیستم‌عامل و زیرشاخه‌های آن به‌وضوح قابل مشاهده می‌باشد. تنها کافی است تا جستجویی کاملاً سطحی را در شبکه گسترده وب به انجام رسانید تا با انبوهی از انواع و اقسام مقالات مختلف در این زمینه آشنا شوید.

فایل‌های سیستمی اغلب در موقعیت‌های به‌خصوصی از دیسک سخت و در بطن پرونده‌های منحصر به فرد و متمایز از یکدیگری قابل دسترس می‌باشند که انباشتگی آن‌ها در پارتیشن میزبان سیستم‌عامل (اغلب درایو C) بسیار بیشتر است، اما امکان مشاهده برخی از فایل‌ها در دیگر درایوهای رایانه نیز کاملاً انتظار می‌رود. همان‌طور که پیشتر نیز گفته شد، این دسته از فایل‌ها به‌منظور جلوگیری از بروز مشکلات ناخواسته به‌طور پیش‌فرض در حالت پنهان قرار دارند که عدم نمایش آن‌ها در نتایج خروجی جستجوهای انجام پذیرفته نیز درصد امنیت این مهم را همچنان با فزونی بیشتری همراه ساخته است.

جهت درک بهتر موضوع شاخه اصلی پارتیشن میزبان سیستم‌عامل را در نظر بگیرید. مسیر فوق در حالت کلی منابع مرتبط با پیج فایل‌ها (فایل pagefile.sys) و حالت خواب (فایل hiberfil.sys) را در بطن خود میزبان دارد. این در حالی است که بخش عظیمی از دیگر فایل‌های موجود در پروند Windows و به‌خصوص زیرشاخه‌های System32 و SysWOW64 قرار گرفته‌اند که در عمل از اولویت بسیار بالایی برخوردار بوده و حدالامکان تحت هیچ شرایطی نباید دست‌خوش تغییرات گوناگون قرار گیرند (مگر با دانش و اطلاعات کافی). علاوه بر آن مشاهده برخی از سیستم فایل‌های مرتبط با نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌های مورد استفاده توسط کاربر نیز در موقعیت‌هایی همچون فولدرهای ProgramData ،AppData و Program Files مورد انتظار می‌باشد.

فایل‌های سیستمی

بروز خرابی‌های گوناگون در ساختار محتویات فایل‌های مربوطه بسته به اولویت منابع و درصد اهمیت آن‌ها در قالب علائم و نشانه‌های متنوعی همچون عدم اجرای برخی از اپلیکیشن‌ها و یا کرش نمودن آن‌ها، نمایش خطای صفحه آبی مرگ، کاهش پتانسیل درایورهای راه‌انداز سخت‌افزار، اختلال در فرآیند بوت ویندوز و … بروز پیدا می‌نماید، اما چگونه می‌توان به رفع مشکلات و تصحیح از کار افتادگی‌های پیش آمده پرداخت؟

مطمئناً ساده‌ترین راه تعویض کامل سیستم‌عامل ویندوز می‌باشد، اما این مهم در صورت وجود محتویات حیاتی در صفحه دسکتاپ و پارتیشن میزبان سیستم‌عامل دیگر به‌عنوان یک گزینه مطرح نبوده و دیگر روش‌های موجود باید در دستور کار قرار گیرند. ابزار System File Checker یا به اختصار SFC در حالت کلی به آنالیز و بررسی تمامی فایل‌های سیستمی موجود در سرتاسر پلتفرم ویندوز پرداخته و در صورت مشاهده هرگونه خرابی و یا حذف بخش یا تمامی محتویات به جایگزینی کاملاً خودکار آن‌ها می‌پردازد. علاوه بر آن سرویس توسعه و مدیریت رونوشت‌ فایل‌های سیستمی یا به اختصار DISM نیز در قالب دستوری جهت مرتفع‌سازی مشکلات اساسی بازدارنده عملکرد ابزار SFC می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد که ترکیب آن‌ها با یکدیگر در زمینه رفع خرابی‌های فایل‌های سیستمی تأثیرات فراوانی را به خود اختصاص می‌دهند.

فایل‌های سیستمی

علاوه بر آن بازنشانی کامل سیستم‌عامل و یا استفاده از رستور پوینت‌های متنوع جهت بازگردانی سیستم‌عامل به لحظات پیش از وقوع مشکلات نیز به‌عنوان یکی دیگر از راه‌حل‌های موجود در صورت عدم مفید واقع شدن ابزارهای اشاره شده کاملاً مطرح می‌باشند.

چگونه می‌توان به فایل‌های سیستمی دسترسی پیدا کرد؟

همان‌طور که در ابتدای مطلب نیز اشاره شد، فایل‌های سیستمی یا به‌عبارتی دیگر سیستم فایل‌ها در حالت پیش‌فرض از دیدگان افراد پنهان بوده و امکان مشاهده آن‌ها میسر نمی‌باشد، اما غیر فعال‌سازی گزینه کوچکی از طریق کنترل پنل سیستم‌عامل ویندوز به‌راحتی می‌تواند در اعطای دسترسی به این دسته از منابع مفید واقع شود.

برای این منظور ابتدا کلیدهای ترکیبی Windows + R را فشرده و سپس در پنجره کوچک جدید نمایان شده عبارت Control Panel را تایپ نمایید.

حال در پنجره جدید گشوده شده، ابتدا بر روی آیکون File Explorer Options کلیک و سپس به سربرگ View مراجعه کنید (در صورت مشاهده محتویات به‌صورت دسته‌بندی شده، حالت نمایش Large icons را از طریق گزینه View by در گوشه سمت راست بالای صفحه انتخاب نمایید).

اکنون کافی است تا به‌منظور مشاهده فایل‌های سیستمی ویندوز، گزینه Hide protected operating system files (Recommended) را از زیرمجموعه بخش Advanced settings انتخاب و سپس بر روی کلید OK کلیک نمایید.

فایل‌های سیستمی

دسترسی به فایل‌های سیستمی بدون برخورداری از دانش لازمه جهت تغییر یا ویرایش صحیح آن‌ها بدون شک به بروز مشکلات مخرب و آزاردهنده منتهی می‌گردد که مرتفع‌سازی آن‌ها نیازمند صرف مدت زمان فراوانی در آینده می‌باشد، بنابراین پیشنهاد می‌شود تا قابلیت مشاهده منابع مذکور را تنها در صورت نیاز فعال کرده و پس از اتمام فعالیت بلافاصله آن‌ها را به وضعیت پیشین خود بازگردانی نمایید (پاک‌سازی سهوی حتی یک فایل در نوع خود می‌تواند به انواع و اقسام مشکلات گوناگون منتهی گردد).

پست های مرتبط

دیدگاه خود را بنویسید