آشنایی کامل و آموزش اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌Tune 6

آشنایی کامل و آموزش اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌Tune 6


آشنایی کامل و آموزش اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE EasyTune 6

یکی از مواردی که برای قطعات سخت افزار رایانه، خصوصا مادربورد حائز اهمیت است، وجود نرم افزارهای متعدد و کاربردی می باشد. در چند سال اخیر، سازندگان اصلی مادربورد نرم افزارهای کاربردی زیادی را برای محصولات خود در نظر گرفته اند. کمپانی GIGABYTE نیز به عنوان یکی از تولید کنندگان اصلی مادربورد در سطح جهان، همواره طیف وسیعی از نرم افزارهای مختلف را برای محصولات خود تدارک می بیند. GIGABYTE EasyTune یکی از پرکاربردترین و قدیمی ترین نرم افزارهای جانبی مادربوردهای گیگابایت به شمار می رود. این ، یک نرم افزار بسیار قدرتمند با طیف وسیعی از قابلیت های مانیتورینگ، اورکلاکینگ و غیره است که در ادامه قصد داریم به معرفی کامل و اورکلاکینگ با نسخه ی 6 آن، Easy‌‌ Tune 6 بپردازیم.

نکته: برای مشاهده ی تصاویر در سایز اصلی، آنها را در تب جداگانه باز کنید.

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌Tune 6

 

نرم افزارهای مادربوردهای گیگابایت، همگی توسط نرم افزار APP Center گیگابایت مدیریت می شوند. پیش از نصب هر گونه برنامه، ابتدا باید APP Center را نصب کنید. این نرم افزار همیشه در نوار ابزار دسکتاپ قرار دارد و با کلیک روی آن، تمامی نرم افزارها نمایان خواهند شد.

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌Tune 6

 

نکته: همانطور که مشاهده می کنید، ما دو نرم افزار Easy Tune و SIV گیگابایت را نصب کردیم. نصب نرم افزار SIV به دلیل فعال شدن قابلیت های مانیتورینگ EasyTune است. اما از بین تمام نرم افزارهایی که در ابتدا نصب کردیم، این دو برنامه اجرا نشدند، راه حل چیست؟

ابتدا نرم افزار APP Center را به همراه EasyTune و SIV پاک کنید.  وارد سایت گیگابایت شده، مادربورد خود را جست و جو کنید و در قسمت Support در تب Utility این 3 نرم افزار را پیدا کرده و دانلود کنید.

البته APP Center قابلیت های دیگری نیز دارد. با کلیک بر روی تب Windows Setting، نیازی نیست بسیاری از تنظیمات مورد نیاز خود را در منوی استارت سرچ کنید، APP Center دسترسی شما را با یک کلیک امکان پذیر می کند!

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌Tune 6

 

تب Third-party Software نیز نرم افزارهایی مانند گوگل کروم را در اختیار شما قرار می دهد که به نظر ما نیازی به این قسمت پیدا نخواهید کرد.

 

اما نرم افزار GIGABYTE EasyTune ، تغییرات ظاهری بسیار عمده ای در چند سال اخیر به خود دیده است و دارای ظاهر زیبایی می باشد. در منوی اصلی یا بوست هوشمند “Smart Boost” این نرم افزار 4 گزینه قرار دارد:

ECO: با فعال کردن حالت ECO، مادربورد شما در حالت بیکاری، تنها از یک هسته ی پردازنده استفاده خواهد کرد. با توجه به اینکه اکثرا اوقات، سیستم در حالت بیکاری است، فعال کردن این گزینه ذخیره ی انرژی قابل توجهی به همراه خواهد داشت. این مورد در بسیاری از کشورها اهمیت زیادی دارد.

Default: همانطور که از نامش هم مشخص است، حالت پیشفرض بوده و پردازنده طبق دستور بایوس به فعالیت خود ادامه می دهد. اما نکته ای که شاید 2 سال است در بررسی های مادربوردهای گیگابایت به آن اشاره کردیم و هنوز رفع نشده است، توضیح این حالت می باشد که همچنان مانند حالت ECO، یک هسته درج شده است! این توضیح برای حالت ECO صحیح است نه پیشفرض.

OC: حالت اورکلاکینگ نیاز به توضیح ندارد، اورکلاک پردازنده به صورت خودکار. اما این حالت دارای مقدار پیشفرض ولتاژ است که برای تمام پردازنده ها به صورت یکسان بدون در نظر گرفتن تواناهایی آنها اعمال می کند! حالت پیشرفته تر، گزینه ی بعدی است.

Auto Tune: اتو تیون اورکلاکینگ را به صورت هوشمندانه تری انجام می دهد. این حالت تنها به اعمال ولتاژ Vcore اکتفا نمی کند و حتی Load Line Calibration یا LLC را تغییر می دهد که تغییرات دراپ ولتاژ را کنترل کند! در قسمت های بعدی توضیح کاملی خواهیم داد.

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌ Tune 6

 

پایینتر از این 4 گزینه فرکانسی، 2 گزینه ی مانیتورینگ به صورت آیکون مثلث و پالس قرار دارد که فعال شدن آنها نیازمند نرم افزار GIGABYTE SIV یا GIGABYTE System Information Viewer است. البته SIV قابلیت های بسیار زیادی دارد که توضیح آنها در این آموزش نمی گنجد.

با کلیک کردن روی آیکون مثلثی شکل، 4 قسمت در پایین EasyTune ظاهر می شود که شامل فرکانس (پردازنده، بیس کلاک، رم و ضریب)، ولتاژ (ولتاژ Vcore پردازنده و شاخه های اصلی)، دما (قسمت های مختلف، چیپست، ماسفت های VRM و اسلات های PCIe X16) و سرعت چرخش فن های مختلف متصل به مادربورد است.

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌Tune 6

 

با کلیک کردن روی آیکون پالسی شکل، منوی مانیتورینگ به شکل یه پنجره ی جدا باز خواهد شد و تمام پارامترهای ولتاژی، فرکانسی و سرعت فن های مختلف، در دسترس خواهند بود.

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌ Tune 6

 

قطعا، هدف از اورکلاکینگ، افزایش کارایی و آگاهی از میزان افزایش کارایی است. نرم افزارهای بنچمارک مختلفی در این زمینه وجود دارد که مبنا را MAXON Cinebench R15 قرار دادیم. در این آموزش، تنها تست مالتی ترد را اجرا می کنیم.

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌ Tune 6

 

همانطور که مشاهده می کنید، امتیاز پردازنده ی ما، INTEL Core i7 8700K با بکارگیری هر 6 هسته و 12 رشته برابر با 1343 است. قابل ذکر است، مادربورد مورد استفاده ی (مادربورد ثابت سیستم تست) ما GIGABYTE Z370 AORUS GAMING 5، به طور کامل پروفایل توربوی اینتل را رعایت می کند و فرکانس i7-8700K را در لود کامل برابر با 4.3 گیگاهرتز قرار می دهد.

 برای اورکلاکینگ، ابتدا قابلیت Auto Tuning نرم افزار EasyTune را می سنجیم. با انتخاب این گزینه، پیغامی مبتنی بر توضیحات لازم عملیات اورکلاکینگ و عواقب مانند کاهش طول عمر پردازنده که در پی خواهد داشت ظاهر می گردد که نیازی نیست به آن توجه کنید و روی گزینه Start کلیک کنید.

 

با انتخاب گزینه Start، نرم افزار ظرف 30 ثانیه سیستم را ری استارت کرده و آنالیزهای لازم برای اعمال پارامترهای لازم انجام می گردد. این عملیات 2 بار به صورت خودکار بعد از بوت کامل سیستم انجام خواهد شد.

 

بعد از اتمام عملیات بوت، EasyTune به صورت خودکار به اجرای تست پایداری می پردازد. در این قسمت، پنجره ای باز خواهد شد و پیشرفت تست پایداری به همراه میزان اورکلاکینگ را به اطلاع شما خواهند رسید. البته گول عدد 4 درصد اورکلاک برای پردازنده ی ما را نخورید! این عدد در واقع 14 درصد است، دلیل؟ فرکانس اعمالی برای هرگونه لود پردازنده است؛ 4900 مگاهرتز! این مقدار در حالت پیشفرض با لود کامل به 4300 مگاهرتز می رسد، در واقع پردازنده ی ما 14 درصد اورکلاک شده است با این حال، عدد 4 درصد را می توان به عنوان درصد افزایش فرکانس در لود تک هست نیز قلمداد کرد. زیرا فرکانس پردازنده ی 8700K بدون اورکلاکینگ، در تست های تک هسته ای 4700 مگاهرتز است. همانطور که مشاهده می کنید، ولتاژ پردازنده برابر با 1.284 ولت اعمال شده که دمای داغ ترین هسته 81 درجه ی سانتی گراد است. (در تست پایداری Easy Tune)

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌ Tune 6

 

پس از اتمام تست پایداری، گزینه ای مبنی بر ذخیره ی پروفایل اعمال شد ظاهر می شود که انتخاب با شماست.

 

با مراجعه به نرم افزار EasyTune متوجه شدیم که LLC نیز روی High قرار گرفته است.

 

در قسمت فرکانس و ولتاژ نیز، ضریب تمام هسته ها روی 49 گرفته است.

 

پس از اجرای مجدد تست Cinebench R15، به امتیاز 1521 در تست لود کامل دست پیدا کردیم. افزایش کارایی در این حالت حدود 14 درصد، دقیقا همان میزان افزایش فرکانس اعمالی است! دمای داغ ترین هسته در این تست به 79 درجه ی سانتی گراد رسیده است و ظاهرا تست پایداری داخلی Easy Tune، از Cinebench R15 سنگینتر است و فشار بیشتری وارد می کند.

 

قابلیت Auto Tune، عملکرد خوبی را از خود نشان داد با این حال، ما پایداری کامل را تحت سخت ترین شرایط تظمین نمی کنیم! در قسمت بعدی به سراغ اورکلاک پردازنده به صورت دستی می پردازیم. بر خلاف همیشه، سرعت چرخش فن پردازنده اینبار روی حداکثر قرار نخواهد گرفت به صورت خودکار تحت سیگنال PWM می باشد.

 

همانطور که مشاهده می کنید،  منوی Advanced CPU OC پارامترهای زیادی را برای تغییرات دلخواه پیش روی شما قرار می دهد. در این قسمت می توانید به اعمال مقادیر مختلفی برای طیف گسترده ای از پارامترهای ولتاژ بپردازید. همچنین، طبق این نرم افزار و البته بایوس مادربورد، فرکانس پردازنده ی i7-8700K در لود کامل و 5 هسته برابر با 4.3 گیگاهرتز، لود 4 هسته 4.4 گیگاهرتز، لود 3 هسته 4.5 گیگاهرتز، لود 2 هسته 4.6 گیگاهرتز و لود 1 هسته، 4.7 گیگاهرتز توسط مادربورد GIGABYTE Z370 AORUS GAMIN 5 تنظیم خواهد شد.

 

قبل از تغییر پارامتر VCore یا ولتاژ واحد Core پردازنده، بهتر است بدانیم این قسمت به صورت خودکار، ثابت و با اعمال آفست قابل تغییر است.

 

با انتخاب گزینه ی Dynamic Offset، پارامتر CPU VCore DVID Offset فعال شده و ولتاژهایی که انتخاب می کنید، به ولتاژ پیشفرض 1.2 ولت پردازنده اضافه می گردد.

 

با انتخاب گزینه Static، پارامتر CPU VCore DVID Offset غیر فعال شده و باید به صوررت کامل ولتاژ VCore پردازنده را انتخاب کنید. حالتی که توصیه می کنیم همیشه از آن استفاده کنید، Static است. این حالت دقیقترین اعمال ولتاژ را خواهد داشت.

 

منوی Advanced Power نیز همانطور که پیش تر توضیح دادیم، مربوط به تغییرات LLC است که در 3 حالت Auto و High یا نهایتا Turbo قابل تنظیم است. برای جلوگیری از حداقل دراپ ولتاژ، توصیه می کنیم حالت Turbo را انتخاب کنید. LLC یا Load Line Calibration در همه ی مادربوردها به درستی کار نمی کند با این حال، در اکثر مادربوردهای گیگابایت که تا کنون به تست آنها پرداختیم، به درستی توانسته اند دراپ ولتاژ را با فعال کردن LLC کنترل کنند. تا قبل از معرفی LLC، زمانیکه اقدام به اورکلاکینگ پردازنده می کردیم، مجبور بودیم با دراپ ولتاژ یا Vdroop دست و پنجه نرم کنیم. Vdroop و میزان لود پردازنده نسبت مستقیم با یکدیگر دارند، هر چقدر که میزان لود پردازنده بالا رود، دراپ ولتاژ پردازنده افزایش می یابد. در این حالت، سیستم قادر نیست تا ولتاژ Vcore پردازنده را به طور ایده آل حفظ کند، در حالیکه حفظ تنظیمات اورکلاکینگ برای پایداری سیستم ضروری است.

اما Vdroop واقعا بد به نظر می رسد؟ خیر، در واقع Vdroop توسط اینتل طراحی شده است تا مطمئن باشیم ولتاژ پردازنده هرگز از چیزی که در بایوس اعمال کردیم، بالاتر نرود. در واقع، یک پرش، زمانیکه ولتاژ پردازنده عوض شود، رخ خواهد داد )مثلا برای یک ثانیه) و پیک این ولتاژ بالاتر از چیزی خواهد بود که اعمال می کنیم. تکرار مکرر این پرش ولتاژ ممکن است منجر به آسیب رساندن به پردازنده شود.

با این وجود، رخداد Vdroop در اورکلاکینگ مشکل ساز است و مجبور خواهیم شد تا ولتاژ بالاتری اعمال کنیم. Load Line Calibration یا همان LLC، برای حل این موضوع طراحی شده است تا ولتاژی که اعمال می کنیم، کاملا ثابت بماند. حالت توربوی مادربوردهای گیگابایت، کمترین دراپ را اعمال می کند. البته حالتی دیگری به نام Extreme نیز در برخی از مادربوردهای گیگابایت وجود دارد که ولتاژ اعمال شده، بالاتر از ولتاژی اعمال شده توسط شما خواهد بود. در اورکلاک با خنک کننده های متعارف بادی و آبی، به هیچ وجه گزینه ی اکستریم را انتخاب نکنید.

 

منوی Advanced DDR OC مربوط به تنظیمات اورکلاکینگ حافظه ی RAM سیستم است. چنانچه قصد استفاده ی کاربردی از سیستم دارید، پیشنهاد می کنیم گزینه Profile 1 را از XMP Setup Profile انتخاب کرده و Apply  کنید.

 

فعال کردن XMP نیازمند بوت سیستم جهت اعمال فرکانس رم، ولتاژها و تایمینگ های مورد نیاز است.

 

پروفایل XMP برای حافظه های G.SKILL TridentZ 2x8GB DDR4 3200 CL14 ما اعمال شد و بر این اساس، فرکانس موثر 3200 مگاهرتز (1600 مگاهرتز واقعی) با تایمینگ های CL14.0-14-14-34 2t و ولتاژ 1.35 ولت در دسترس است. افزایش فرکانس

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌Tune 6

 

برای اورکلاک پردازنده گرچه قصد داریم به صورت دستی اقدام به اورکلاک کنیم اما، قابلیت Auto Tune اطلاعات خوبی را در اختیار ما گذاشت. مقادیر اعمالی ما بر مبنای 1.29 ولت و 4.9 گیگاهرتز حالت تیون خودکار خواهد بود. بعد از اعمال LLC روی توربو، ولتاژ VCore را انتخاب کرده، از قسمت بالا Apply کردیم و سپس به افزایش فرکانس پردازنده پرداختیم. همیشه سعی کنید ولتاژ VCore از 1.35 ولت برای استفاده ی طولانی مدت تجاوز نکند. هدف ما دست یابی به فرکانس 5 گیگاهرتز است، ابتدا ولتاژ را از 1.29 ولت تیون خودکار به 1.32 ولت افزایش دادیم و سپس ضریب هسته ها را روی 50 تنظیم کردیم. با توجه به فرکانس پایه ی 100 مگاهرتز، فرکانس پردازنده برابر با 5000 مگاهرتز یا 5 گیگاهرتز خواهد بود؛ اورکلاک 16 درصدی! برای سهولت در اعمال ضریب، برای افزایش ضریب از آخرین هسته، و کاهش ضریب از اولین هسته اقدام کنید تا مقدار روی تمام هسته ها اعمال شود و مجبور نباشید تک تک به تغییر آنها بپردازید.

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌Tune 6

 

بعد از اعمال مقادیر اعمال شده، به اجرای تست Cinebench R15 برای سنجش افزایش کارایی پرداختیم. امتیاز پردازنده در حالت مالتی ترد به 1551 رسید که 15.5 درصد از امتیاز حالت پیشفرض بیشتر است، تقریبا همان میزانی پردازنده را اورکلاک کردیم.

نکته: فرکانس و ولتاژ مربوط به هر پردازنده برای دست یابی به فرکانس 5 گیگاهرتز متفاوت است. نمونه ای که در اختیار داشتیم توانست با 1.32 ولت به فرکانس 5 گیگاهرتز دست پیدا کند و تست R15 را پاس کند. پردازنده ی شما ممکن است با ولتاژ بالاتر یا پایینتر به این پایداری برسد.

 

برای ذخیره ی تنظیمات می توانید از همان منوی Advanced CPU OC اقدام کنید. یکی از پروفایل های 1 یا 2 را از بالای این قسمت انتخاب کنید و گزینه ی Save Profile را بزنید. از همین قسمت نیز می توانید مجددا پروفایل را فراخوانی کنید.

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌Tune 6

 

از منوی Hotkey نیز امکان فرخوانی پروفایل ها با انتخاب کلیدهای ترکیبی امکان پذیر است. کلیدهای دلخواه نیز قابل تنظیم هستند.

 

قبل از استفاده ی سیستم اورکلاک شده، باید از پایداری آن نیز اطمینان حاصل کنید.

نکته: پایداری مفاهیم متفاوتی دارد. بعضی از افراد به دنبال پایداری حداقل برای ثبت رکورد در حد چند دقیقه یا حتی چند ثانیه، برخی به دنبال پایداری نسبی جهت اجرای تست های مختلف و برخی به دنبال پایداری کامل و 100% جهت استفاده ی 24/7 یا 24 ساعت روز در 7 روز هفته هستند! گرچه پردازنده ما توانست با ولتاژ 1.32 به فرکانس 5 گیگاهرتز و اجرای تست های مختلف بپردازد اما، هدف ما در این آموزش، پایداری 100% است. به همین دلیل، بر خلاف گذشته از نرم افزار Prime95 استفاده کردیم که می توان به راحتی لقب سنگینترین تست پایداری را به آن داد.

Prime95، از سوی دیگر دارای قابلیت های جالبی است که آن را انتخاب کردیم. قبل از اجرای تست پایداری، نرم افزار را کانفیگ کنید. حالتی که ما قصد داریم انتخاب کنید، تحت فشار گذاشتن کامل پردازنده و واحد های FPU و کش آن است. به همین دلیل گزینه ی اول را انتخاب کردیم که حداکثر حرارت از پردازنده تولید شده و رم سیستم را چندان درگیر نمی کند. قبل از اجرای تست، دو نرم افزار CPU-Z و Core Temp را حتما باز نگه دارید. بدیهی است، در هر بار اجرای هر گونه تست، نه تنها Prime95، نرم افزار Core Temp باید بسته و مجددا باز شود تا مقادیر دمایی را ریست کند.

 

در ابتدای تست، نه تنها گاهی اوقات ولتاژ پردازنده به بالاتر از 1.32 ولت، 1.38 ولت رسید، بلکه همانطور که مشاهده می کنید، لود تمام هسته ها در Core Temp روی 100 درصد قرار ندارد. معنای کامل نبودن لود در اجرای تست پرایم 95 این است که پردازنده ی شما ممکن است در تست های دیگر کاملا ناپایدار شود و با بلواسکرین “Blue Screen” یا صفحه ی آبی مرگ مواجه شوید. دمای داغترین هسته نیز روی 99 درجه ی سانتی گراد قرار دارد که به هیچ وجه قابل قبول نیست.

اورکلاک با استفاده از نرم افزار GIGABYTE Easy‌‌ Tune 6

 

ولتاژ را به 1.3 ولت، و فرکانس پردازنده را به 4.9 گیگاهرتز کاهش دادیم، دمای خنک ترین هسته 89 و دمای داغ ترین هسته 98 درجه ی سانتی گراد است. همچنین تمام هسته ها نمی توانند به لود کامل بروند.

 

باز هم فرکانس و ولتاژ پردازنده را کاهش دادیم. اینبار فرکانس را به 4.8 گیگاهرتز و ولتاژ VCore را به 1.29 ولت کاهش دادیم. همانطور که مشاهده می کنید، دمای داغ ترین هسته 97 درجه ی سانتی گراد است و لود تمام هسته بازهم روی 100 درصد نیست.

نکته: پرایم 95، سخت ترین شرایط ممکن را برای پردازنده فراهم می کند تا تحت هر شرایطی از پایداری کامل آن مطمئن باشید. ممکن است پردازنده ی ما در حین اجرای برخی بازی های رایانه ای یا حتی برخی نرم افزارها، مقادیر کنونی را کاملا تحمل کند.

 

در ادامه، ولتاژ Vcore را به 1.27 ولت و فرکانس پردازنده را به 4.7 گیگاهرتز کاهش دادیم. دمای خنک ترین هسته، 88 و دمای داغ ترین هسته برابر با 95 درجه ی سانتی گراد است و بعد از 10 دقیقه ناپایداری مشاهده نکردیم. برای پایداری کامل پیشنهاد می کنیم این تست را به مدت 1 ساعت اجرا کنید. پس از اجرا، از منوی بالا و سمت چپ پرایم 95 می توانید اجرای ان را متوقف کرده و از نرم افزار خارج شوید. گرچه کارایی پردازنده ی ما درتست تک هسته ای یکسان می باشد چراکه فرکانس همان 4.7 گیگاهرتز است اما، در حالت مالتی ترد یا لود کامل به اورکلاک 10 درصدی دست پیدا کردیم. همانطور که اشاره کردیم، پردازنده ی 8700K شما ممکن است همین سناریو را با فرکانس 5 گیگاهرتز و دمای مشابه پشت سر بگذارد، فراموش نکنید کیفیت سیلیکون پردازنده ها یکسان نیست!

 

چنانچه سوالی در مورد این آموزش دارید، از طریق بخش نظرات این مقاله مطرح کنید.

پست های مرتبط

دیدگاه خود را بنویسید