یک هدفون خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟

یک هدفون خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟


اگر شما نیز تاکنون نسبت به تهیه و خرید یک هدفون جدید به جستجوی بازار پرداخته باشید، حتماً به این نکته پی برده‌اید که مشخصات فنی درج شده بر روی بسته‌بندی محصولات اغلب بسیار گمراه‌کننده بوده و به هیچ عنوان اطلاعات مناسب و کافی را جهت مقایسه هدفون‌های مختلف با یکدیگر و کسب نتیجه‌گیری به خریدار منتقل نمی‌کنند، بر همین اساس بسیاری بر اساس تجربیات دیگران و یا آزمون و خطا نسبت به خرید هدفون خود اقدام می‌کنند که علاوه بر مدت زمان طولانی، ممکن است در عدم تهیه محصول مورد نظر نیز مزید بر علت گردد.

مشخصات فنی هدفون‌ها اغلب فشرده و در قالب محدوده‌های مختلف بوده و بدون برخورداری از اطلاعات کافی در زمینه‌های ریاضی، فیزیک و الکترونیک بسیار گمراه‌کننده محسوب می‌شوند، اما حقیقتاً ویژگی‌های یک هدفون خوب چیست و آیا باید نسبت به توجه به برخی از قابلیت‌ها حساسیت بیشتری را از خود نشان دهیم؟ آیا تنها میزان بلندی صدا و یا مقدار باس در تعیین کیفیت هدفون تأثیرگذار می‌باشند؟ با ما همراه باشید تا در نوشته فعلی به آشنایی با برخی از پر اولویت‌ترین ویژگی هدفون‌ها به‌منظور خرید محصولی با کیفیت (با توجه به مؤلفه‌های مورد نظر) بپردازیم.

هدفون

نوع هدفون

تمامی هدفون‌های موجود در بازار به‌طور کلی در سه دسته توگوشی (In-Ear)، روگوشی (On-Ear) و اطراف گوشی (Over-Ear) طبقه‌بندی می‌شوند که هرکدام با توجه به نقاط مثبت و منفی خود جایگاه ویژه‌ای در میان مصرف‌کنندگان پیدا کرده‌اند.

هدفون‌های توگوشی که از محبوبیت تقریباً بالایی در میان کاربران برخوردار می‌باشند اغلب در اندازه‌های کوچک توسعه یافته و به‌صورت مستقیم در داخل حفره گوش قرار می‌گیرند. این دسته از هدفون‌ها به دلیل فاصله کمتر با پرده گوش کیفیت صدای فوق‌العاده‌ای (البته در هدفون‌های با کیفیت و رده متوسط به بالا) را برای فرد به ارمغان آورده و پر نمودن فضای داخلی گوش نیز اغلب آن‌ها را در حذف صداهای مزاحم محیطی و … نیز به گزینه ایده آلی تبدیل می‌نماید. هدفون‌های توگوشی به دلیل اندازه کوچک خود از قابلیت حمل بسیار قابل قبولی برخوردار بوده و استفاده از آن‌ها در مکان‌های عمومی، باشگاه و … با راحتی فراوانی انجام می‌پذیرد، اما همین ابعاد کوچک متأسفانه در کاهش انعطاف‌پذیری توسعه‌دهندگان به‌منظور استفاده از درایورهای بزرگ‌تر و پرده دیافراگم گسترده‌تر تأثیرگذار می‌باشد که این خود هدفون‌های فوق را در مقایسه با محصولات توگوشی و اطراف گوشی در مؤلفه‌های نظیر میزان بلندی صدا و عملکرد باس با ضعف‌های بعضاً عمده‌ای مواجه می‌گرداند.

هدفون

هدفون‌های توگوشی به دلیل موقعیت قرارگیری خود و با توجه به ابعاد متفاوت حفره گوش در افراد گوناگون از اندازه‌های مختلفی برخوردار می‌باشند، بنابراین خرید هدفونی مناسب و متناسب با ساختار گوش علاوه بر فراهم آوردن راحتی استفاده، در پر نمودن کامل فضای داخلی حفره گوش و حذف نویزهای محیطی و جلوگیری از به بیرون پریدن آن‌ها در هنگام حرکت و یا تکان سر نیز تأثیرگذار می‌باشد، بنابراین دقت به این موضوع به‌عنوان فاکتوری مهم توصیه می‌شود.

هدفون‌های روگوشی که تحت عنوان هدفون‌های Supra-Aural نیز شناخته می‌شوند بر روی گوش قرار گرفته و همانند ایربادها (عنوان دیگر هدفون‌های توگوشی)، صدای تولیدی را به‌صورت مستقیم از درون حفره گوش به فضای داخلی آن منتقل می‌کنند، اما فاصله بیشتر با پرده گوش اغلب آن‌ها را با ضعف بیشتری در حذف صداهای محیطی و یا حتی درز صدای هدفون به اطراف و ایجاد مزاحمت برای دیگران مواجه کرده‌اند.

هدفون‌های روگوشی در مقایسه با نمونه‌های توگوشی از ابعاد بزرگ‌تری برخوردار بوده و لذا میزان بلندی صدا و اصوات تولیدی توسط آن‌ها از کیفیت بسیار بیشتری برخوردار می‌باشند، بنابراین استفاده از آن‌ها در صورت نیاز به شنیدن صداهای واضح‌تر و بلندتر توصیه می‌شود، اما در مقابل قابلیت حمل آن‌ها نیز با سختی بیشتری همراه شده است.

هدفون

هدفون‌های روگوشی به دلیل موقعیت قرارگیری خود میزان گرمای کمتری را نسبت به نمونه‌های اطراف گوشی به دام انداخته و تهویه مناسبی در اطراف گوش برقرار می‌شود، اما اغلب آن‌ها به دلیل قرارگیری مناسب بر روی سر از میزان سفتی پیش‌فرضی برخوردار می‌باشند که این خود در استفاده‌های طولانی مدت منجر به بروز آزار و اذیت برای فرد می‌شود (به دلیل فشار وارده به سر و گوش‌ها از اطراف).

هدفون‌های اطراف گوشی یا Circumaural همان‌طور که از عنوان آن‌ها پیداست در اطراف گوش‌ها قرار گرفته و به‌صورت کامل آن‌ها را احاطه می‌نمایند. این دسته از هدفون‌ها به دلیل اندازه بیشتر از درایور و پرده دیافراگم بزرگ‌تری نیز برخوردار بوده و لذا صدای تولید توسط آن‌ها در مقایسه با دو نوع پیشتر اشاره شده از کیفیت و همچنین بلندی بسیار بیشتر و واضح‌تری برخوردار می‌باشد؛ علاوه بر آن فاصله بیشتر درایور تا گوش نیز صدای تولیدی توسط آن‌ها را با شباهت بیشتری به اسپیکرهای رومیزی همراه می‌سازد.

هدفون‌های این دسته به دلیل قرارگیری در اطراف گوش میزان گرمای بیشتری را در قسمت زیرین خود گیر انداخته و لذا امکان عرق کردن گوش‌ها نیز با افزایش بیشتر همراه می‌شود، علاوه بر آن اندازه بزرگ‌تر هدفون‌های Over-Ear نیز حمل آن‌ها را سخت‌تر می‌کند، اما کیفیت صدای تولیدی توسط آن‌ها به هیچ عنوان قابل مقایسه با دو نوع دیگر نیست.

هدفون

انتخاب هدفون مناسب با توجه به نوع آن مستقیماً به نیازهای شخصی باز می‌گردد. مطمئناً خرید یک هدفون رو گوشی جهت استفاده در باشگاه بدن‌سازی و حین انجام ورزش‌های هوازی سختی بسیار فراوانی را برای فرد فراهم می‌آورند، اما هدفون‌های توگوشی در سمت مقابل انتخاب بسیار ایده آلی به شمار می‌روند. متناسب با آن استفاده از هدفون‌های توگوشی برای انجام بازی‌های رایانه‌ای و یا تماشای فیلم‌های سینمایی نیز به دلیل میزان بلندی صدای کمتر و کیفیت پایین‌تر به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. هدفون‌های روگوشی در مقایسه با دو نوع دیگر بهترین تعادل ممکن در بین کیفیت صدای تولیدی و همچنین قابلیت حمل را برای مصرف‌کنندگان به ارمغان می‌آورند.

درایورهای تبدیل سیگنال

درایور به‌طور کلی مهم‌ترین بخش یک هدفون به شمار می‌رود که با تبدیل سیگنال‌های الکتریکی به فشارهای صوتی، عملیات تولید اصوات را به انجام می‌رساند. درایورهای مورد استفاده در هدفون‌ها در انواع و اقسام مختلفی قابل طبقه‌بندی می‌باشند، اما تمامی آن‌ها از سه جزء اصلی آهن‌ربای مغناطیسی، سیم‌پیچ‌های صوتی و دیافراگم تشکیل شده‌اند. قطعات داخلی یک درایور در حالت کلی دیافراگم را وادار به لرزش و انجام حرکات نوسانی به عقب و جلو می‌نمایند که لرزش‌های ایجاد شده در نهایت به تشکیل موج‌های صوتی قابل تفسیر توسط مغز انسان (به‌عنوان صدا) منتهی می‌گردند.

توجه به درایور در هنگام تهیه و خرید یک هدفون در زمینه میزان بلندی و کیفیت صدا بسیار تأثیرگذار می‌باشد. در برگه مشخصات فنی هدفون‌ها، مقدار درج شده در مقابل عبارت درایور (Driver) در حالت کلی نمایانگر قطر دیافراگم می‌باشد که در قالب واحد میلی‌متر مورد سنجش قرار می‌گیرد. قانون عمومی موجود در این حوزه بیان می‌دارد که اندازه درایور با میزان کیفیت صدای تولیدی رابطه مستقیم داشته و هرچقدر که قطر درایور بزرگ‌تر باشد، صدای خروجی، به‌خصوص باس با بهبود بیشتری همراه می‌گردد که مقدار استاندارد این مهم در اغلب هدفون‌های نوع اطراف گوشی برابر با 40 میلی‌متر و یا بیشتر می‌باشد (افزایش قطر درایور به فزونی کیفیت صدای تولیدی منتهی می‌شود، اما نه در همه موارد).

هدفون

از آنجایی که هدفون‌های توگوشی به دلیل اندازه کوچک خود قادر به حفظ درایورهای بزرگ نمی‌باشند، لذا بسیاری از سازندگان رویه پیکربندی دوگانه و استفاده از تعداد دو درایور در ساختار محصولات خود را در پیش گرفته‌اند. استراتژی فوق برخلاف روش سنتی پیشین کل بار تولید محدوده فرکانسی عمومی قابل شناسایی توسط گوش انسان (20 هرتز تا 20 کیلوهرتز) را بر دوش تنها یک درایور نیانداخته و مقدار آن بین دو درایور مورد پخش قرار می‌گیرد (یک درایور به‌صورت کاملاً اختصاصی برای تولید صدای باس و درایور دیگر برای تولید فرکانس‌های میانی و بالاتر).

هدفون‌های توگوشی با توجه به‌اندازه خود در بخش درایور از ضعف‌های گوناگونی برخوردار می‌باشند، در حالی که هدفون‌های اطراف گوشی در این بخش انتخاب بسیار مناسبی (در بین نوع‌های مختلف) به شمار می‌روند.

حساسیت و سطح فشار صوتی

حساسیت (Sensitivity) و سطح فشار صوتی (Sound Pressure Level یا به‌اختصار SPL) موضوعاتی وابسته به یکدیگر بوده و هرکدام از آن‌ها ممکن است در بخش مشخصات فنی مورد استفاده قرار گیرند. اصطلاحات فوق در حالت کلی نمایانگر میزان بلندی صدای تولیدی توسط هدفون‌ها می‌باشند.

درجه حساسیت نمایانگر میزان راندمان تبدیل سیگنال‌های الکتریکی به سیگنال‌های صوتی است، در حالی که سطح فشار صوتی سنجه‌ای جهت اندازه‌گیری درجه حساسیت هدفون‌ها به شمار رفته و در بسیاری از موارد در قالب واحد دسی‌بل بر میلی‌وات مورد شناخت قرار می‌گیرد (البته استاندارد ثابتی برای تمایز این مشخصه از دیگر مؤلفه‌های حیاتی هدفون‌ها متأسفانه وجود ندارد).

بسیاری از هدفون‌ها از حساسیتی در محدوده 85 تا 120 دسی‌بل بر میلی‌وات برخوردار می‌باشند که در نوع خود کاملاً مناسب برای طیف وسیعی از انسان‌ها محسوب می‌شود. جهت درک بهتر موضوع باید خاطر نشان کرد که بلندی صدای ترافیک شهری برابر با 80 دسی‌بل است. صدای فریاد از میزان بلندی 105 دسی‌بل برخوردار بوده و فرآیند تیک ‌آف یک جت جنگنده نیز 130 دسی‌بل می‌باشد. آستانه تحمل درد برای گوش انسان در بسیاری از افراد مختلف برابر با 120 دسی‌بل در نظر گرفته می‌شود، در حالی که اداره ایمنی و بهداشت حرفه‌ای مقدار 85 دسی‌بل را مناسب دانسته و قرار گرفتن در معرض صداهای بلندتر از مقدار فوق برای طولانی مدت را به هیچ عنوان پیشنهاد نمی‌کند.

هدفون

بلندی صدای یک هدفون به خودی خود در تعیین کیفیت آن تأثیرگذار نیست، بلکه توانایی درایور در تفکیک صداها از یکدیگر و پشتیبانی از ویژگی‌های منحصر به فرد تأثیرات بیشتری را به خود اختصاص داده و توجه به آن‌ها باید در اولویت فراتری قرار گیرد.

امپدانس الکتریکی

امپدانس (Impedance) مؤلفه‌ای جهت اندازه‌گیری میزان مقاومت الکتریکی بوده و در قالب واحد اهم قابل تشخصی می‌باشد. امپدانس بیشتر در حالت کلی نمایانگر میزان مقاومت بیشتر و امپدانس کمتر نیز نمایانگر میزان مقاومت کمتر است که این خود در میزان توان مورد نیاز جهت عملکرد صحیح و بی‌عیب و نقص هدفون مستقیماً تأثیرگذار می‌باشد.

هدفون‌های تولید شده برای تلفن‌های همراه هوشمند به دلیل ضعف دستگاه در تأمین انرژی و استفاده از باتری از امپدانس پایینی (کمتر از 32 اهم) برخوردار می‌باشند (جهت کاهش میزان انرژی مصرفی و جلوگیری از اتمام زودهنگام شارژ باتری)، در حالی که هدفون‌های رده گران قیمت و پیشرفته به دلیل عدم برخورداری از محدودیت‌های مختلف از امپدانس بسیار بالایی (بیشتر از 300 اهم) بهره‌مند بوده و اغلب نیازمند تقویت‌کننده‌ای (آمپلی‌فایر) اختصاصی جهت تأمین توان مورد نیاز خود می‌باشند.

هدفون

اگرچه هدفون‌های مبتنی بر امپدانس پایین در زمینه صرفه‌جویی در مصرف انرژی تأثیرگذار بوده و گزینه‌ای ایده آل جهت استفاده در دستگاه‌های قابل حمل به شمار می‌روند، اما نقطه ضعف بسیار بزرگ آن‌ها تولید لرزش و به دنبال آن نویز بیشتر در ساختار داخلی هدفون می‌باشد. هدفون‌های دارای امپدانس پایین به ولتاژ کمتری جهت فعالیت نیازمند می‌باشند، اما میزان جریان مورد نیاز این دسته از هدفون‌ها در مقایسه با دیگر نمونه‌های موجود (امپدانس بالا) بیشتر است. جریان الکتریکی و عبور آن از درون محیط‌های بسته نظیر سیم منجر به تولید لرزش‌های کوچک و بزرگ گوناگونی می‌شود که نتیجه آن در نهایت به تولید صدا یا بهتر بگوییم نویز منتهی می‌گردد، بنابراین اغلب هدفون‌های امپدانس پایین صدای هیس هیس مانند تقریباً رسایی را نیز در پس‌زمینه خود به تولید می‌رسانند که به‌وضوح قابل شنیدن هستند.

عدم تقارن امپدانس نیز در زمینه تولید پدیده فوق و دیگر مشکلات مشابه تأثیرگذار می‌باشد. عدم تقارن در دستگاه‌های صوتی هنگامی نمایان می‌گردد که دو پایانه نسبت به یکدیگر از توان‌های متفاوتی برخوردار باشند (به‌عنوان مثال استفاده از یک هدفون مبتنی بر امپدانس بالا با تلفن‌های همراه هوشمند و یا بالعکس (استفاده از یک هدفون امپدانس پایین با سیستم صوتی پیشرفته و گران قیمت))، بنابراین تطابق هدفون و تجهیزات صوتی با یکدیگر مؤلفه‌ای بسیار مهم و حیاتی محسوب می‌گردد. به‌عنوان مثال خرید یک هدفون گران قیمت و پیشرفته نظیر محصولات کمپانی Razer و استفاده از آن با کارت صدای آنبرد و معمولی مادربردهای ارزان قیمت ترکیب جالبی از آب در نیامده و خرید یک کارت صدای حرفه‌ای جهت استفاده از حداکثر پتانسیل هدفون پیشنهاد می‌شود.

پاسخ فرکانسی

پاسخ فرکانسی (Frequency Response) در حالت کلی نمایانگر محدوده فرکانس‌های قابل تولید توسط هدفون می‌باشد. مؤلفه فوق توسط واحد هرتز مورد سنجش قرار گرفته و پایین‌ترین عدد نمایانگر مقدار صداهای بم (Bass) و بالاترین آن نمایانگر مقدار صداهای زیر (Treble) است. بسیاری از هدفون‌ها دارای پاسخ فرکانسی در محدوده 20 هرتز تا 20 هزار هرتز می‌باشند که متناسب با سیستم شنوایی گوش انسان است.

اعداد قابل مشاهده در بخش پاسخ فرکانسی مشخصات فنی هدفون‌ها در زمینه آگاهی از کیفیت صدا آن‌چنان تأثیرگذار نمی‌باشند (در اغلب موارد)، اما استفاده از مؤلفه فوق جهت انتخاب هدفون مناسب برای نوع کاربری خاص می‌تواند مفید واقع شود؛ به‌عنوان مثال افراد علاقه‌مند به موسیقی‌های دارای صدای باس باید هدفون‌هایی را خریداری نمایند که پشتیبانی مناسبی را از فرکانس‌هایی پایین به ارمغان آورند (به‌عنوان مثال هدفون‌های مبتنی بر محدوده فرکانسی 10 هرتز تا 20 کیلوهرتز). جهت کسب اطلاعات بیشتر به نوشته زیر مراجعه نمایید:

“پاسخ فرکانسی چیست و آیا توجه به آن در هنگام خرید هدفون و اسپیکر ضروری است؟”

اعوجاج هارمونیک کل

پارامتر اعوجاج هارمونیک کل (Total Harmonic Distortion) یا به‌اختصار THD نمایانگر میزان اعوجاج تولیدی توسط هدفون و نویزهای ایجادی ناشی از آن در نتیجه افزایش میزان بلندی صدا است. همان‌طور که پیشتر نیز اشاره شد، هدفون‌ها با استفاده از درایور و ایجاد لرزش و نوسان در دیافراگم به تولید صداهای شنیداری مبادرت می‌ورزند. این مهم در صداهای بلند ممکن است به عدم لرزش سریع دیافراگم به میزان کافی منتهی شود که خود عامل اصلی ایجاد اعوجاج در هدفون‌ها به شمار می‌رود.

پارامتر THD برپایه درصد بیان شده و کاهش مقدار آن به معنای کیفیت بیشتر محصول می‌باشد. بسیاری از هدفون‌ها از میزان اعوجاج کمتر از 1 درصد برخوردار هستند که این میزان در محصولات گران قیمت و پیشرفته همچنان با کاهش بیشتری همراه می‌شود.

حذف نویزهای مزاحم محیطی

هدفون‌های دارای قابلیت حذف نویزهای محیطی (Noise Cancellation) میکروفن‌ها و تراشه‌های الکترونیکی مجتمع ویژه‌ای را در بطن خود جای داده‌اند که با ثبت نویزهای محیطی و سپس تولید یک موج صوتی معکوس و انتقال آن به هدفون، به‌صورت مؤثری به انسداد اصوات موجود در اطراف فرد و حذف آن‌ها مبادرت می‌ورزند. استراتژی فوق برای امواج مبتنی بر فرکانس پایین و یا ثابت بهترین کارایی ممکن را از خود نشان می‌دهد، در حالی که درجه تأثیرگذاری آن در امواج متوسط به بالا پیوسته با کاهش بیشتری همراه می‌شود. جهت درک بهتر موضوع سفر در یک هواپیما را تصور کنید. استفاده از هدفون‌های مبتنی بر قابلیت فوق شاید در کاهش صداهای فرکانس پایین نظیر موتور هواپیما و … بتواند تأثیرگذار باشد، اما صدای کودکی که در مجاورت شما در حال گریه می‌باشد همچنان به‌وضوح شنیده می‌شود (به دلیل فرکانس بیشتر آن).

هدفون‌های اشاره شده به‌منظور تأمین توان تراشه‌های مجتمع خود نیازمند باتری بوده و میزان راندمان حذف نویزهای محیطی در دستگاه‌های ساخت کمپانی‌های مختلف بسیار متفاوت می‌باشد. علاوه بر آن ویژگی معرفی شده معمولاً از جمله اولین فاکتورهایی به‌شمار می‌رود که در جهت کاهش هزینه نهایی هدفون‌ها از طراحی آن‌ها حذف می‌شوند.

ایزوله سازی نویز

هدفون‌های دارای قابلیت ایزوله سازی نویز به‌صورت فیزیکی به حذف صداهای مزاحم محیطی و اصوات خارجی مبادرت می‌ورزند که روند انجام آن با استفاده از روش‌های مختلفی نظیر پر نمودن فضای داخلی کانال گاش (هدفون‌های توگوشی) و یا احاطه کامل گوش توسط پوشش محافظ (هدفون‌های اطراف گوشی) و … صورت می‌پذیرد. از آنجایی که عملیات حذف نویزهای محیطی با استفاده از روش فوق به‌طور فیزیکی انجام می‌پذیرد، لذا انتخاب هدفون مناسب و کاملاً مطابق با ویژگی‌های منحصر به فرد شخصی نظیر اندازه سر، بزرگی فضای کانال گوش و … جهت کسب بهترین نتیجه و جلوگیری از درز صدا به بیرون بسیار تأثیرگذار بوده و دقت به آن باید مورد توجه قرار گیرد.

هدفون

حذف فیزیکی نویزهای محیطی برخلاف فناوری پیشتر اشاره شده (Noise Cancellation) به‌صورت غیرفعال انجام پذیرفته و نیازمند منبع انرژی جهت تأمین توان تراشه‌های مجتمع و یا قطعات الکترونیکی نبوده و از محدودیت فرکانسی نیز برخوردار نمی‌باشند (کاهش راندمان نسبت به تغییر فرکانس اصوات محیطی). استفاده از این روش به دلیل هزینه کمتر از محبوبیت بیشتری در میان محصولات رده ارزان قیمت و متوسط برخوردار است.

جهت آشنایی با ویژگی‌های یک اسپیکر مناسب به مقاله آموزشی زیر مراجعه نمایید:

“یک اسپیکر خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟”

پست های مرتبط

دیدگاه خود را بنویسید